{"id":19605,"date":"2024-11-29T10:27:35","date_gmt":"2024-11-29T09:27:35","guid":{"rendered":"https:\/\/aquaforest.eu\/?post_type=docs&p=19605"},"modified":"2025-02-24T13:33:37","modified_gmt":"2025-02-24T12:33:37","password":"","slug":"jak-dlugo-akwarium-przetrwa-bez-pradu-blog-o-akwarystyce-zasoby-aquaforest","status":"publish","type":"docs","link":"https:\/\/aquaforest.eu\/pl\/baza-wiedzy\/jak-dlugo-akwarium-przetrwa-bez-pradu-blog-o-akwarystyce-zasoby-aquaforest\/","title":{"rendered":"Jak d\u0142ugo akwarium przetrwa bez pr\u0105du? | Blog o akwarystyce | Zasoby | Aquaforest"},"content":{"rendered":"\n
\u00a0<\/p>\n\n Nag\u0142a awaria pr\u0105du mo\u017ce zagrozi\u0107 Twojemu akwarium, ale istniej\u0105 sposoby, by temu zapobiec! Sprawd\u017a, jak zabezpieczy\u0107 ryby i utrzyma\u0107 stabilne warunki wody w kryzysowej sytuacji. Poznaj proste metody, kt\u00f3re pozwol\u0105 Ci unikn\u0105\u0107 stresu i strat w\u015br\u00f3d podwodnych podopiecznych!<\/p>\n\n Ju\u017c po raz drugi w tym roku zdarzy\u0142o si\u0119, \u017ce po jednej z wi\u0119kszych letnich burz przez wiele godzin nie by\u0142o pr\u0105du. Mam to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce mieszkam w domu na wsi. Ju\u017c jaki\u015b czas temu zaopatrzy\u0142em si\u0119 w generator, kt\u00f3ry w takich sytuacjach zapewnia awaryjne zasilanie kluczowych urz\u0105dze\u0144 w moich akwariach. W\u015br\u00f3d akwaryst\u00f3w kr\u0105\u017cy wiele obiegowych opinii o tym jak bardzo filtry biologiczne, a wi\u0119c oparte o aktywno\u015b\u0107 tlenowych mikroorganizm\u00f3w oczyszczaj\u0105cych wod\u0119, s\u0105 wra\u017cliwe na takie sytuacje.<\/p>\n\n Standardem filtracji biologicznej w \u015bredniej wielko\u015bci akwariach s\u0142odkowodnych s\u0105 obecnie tzw. filtry kube\u0142kowe. Wype\u0142nione s\u0105 one materia\u0142ami stanowi\u0105cymi pod\u0142o\u017ce dla po\u017cytecznych mikroorganizm\u00f3w takimi jak g\u0105bki czy ceramika. Wraz z niespodziewanym wy\u0142\u0105czeniem pr\u0105du zatrzymuj\u0105 si\u0119 pompy, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 sta\u0142y dop\u0142yw wody bogatej w tlen i substancje stanowi\u0105ce pokarm dla bakterii oczyszczaj\u0105cych wod\u0119.<\/p>\n\n Cz\u0119sto mo\u017cna spotka\u0107 si\u0119 z opini\u0105, \u017ce ju\u017c po godzinie st\u0119\u017cenie tlenu wewn\u0105trz filtra spada do niebezpiecznie niskiego poziomu. Awaryjne zasilanie takie jak generator czy inne urz\u0105dzenia oparte o akumulatory, to zapewne najlepsze rozwi\u0105zanie umo\u017cliwiaj\u0105ce przetrwanie filtra w krytycznej sytuacji. Co je\u015bli jednak nie dysponujemy takim alternatywnym \u017ar\u00f3d\u0142em pr\u0105du? Jak d\u0142ugo filtr kube\u0142kowy mo\u017ce wytrzyma\u0107 bez przep\u0142ywu wody? Czy rzeczywi\u015bcie tylko godzin\u0119? Czy mo\u017cemy zrobi\u0107 co\u015b aby wyd\u0142u\u017cy\u0107 czas prze\u017cycia bakterii?<\/p>\n\n Wraz z koleg\u0105, z kt\u00f3rym wsp\u00f3\u0142tworzymy akwarystyczny kana\u0142 YouTube \u201ePodwodne \u015awiaty Aqua Test\u201d uznali\u015bmy, \u017ce jest to dobry temat na jeden z odcink\u00f3w.\u00a0Zainspirowani rzeczywist\u0105 sytuacj\u0105 oraz wykorzystuj\u0105c fakt, \u017ce akurat dysponowali\u015bmy profesjonalnym tlenomierzem laboratoryjnym postanowili\u015bmy przeprowadzi\u0107 prosty eksperyment. Tlenomierz to urz\u0105dzenie elektroniczne wyposa\u017cone w sond\u0119 z wygl\u0105du przypominaj\u0105c\u0105 nieco tak\u0105 znan\u0105 z pH-metr\u00f3w. Z tym, \u017ce zamiast pH mierzy st\u0119\u017cenie tlenu rozpuszczonego. Szczeg\u00f3ln\u0105 cech\u0105 tego modelu jest to, \u017ce ma on mo\u017cliwo\u015b\u0107 automatycznej rejestracji wynik\u00f3w z zadanym interwa\u0142em. Idealny wprost aby sond\u0119 umie\u015bci\u0107 we wn\u0119trzu filtra wype\u0142nionego ceramik\u0105, wy\u0142\u0105czy\u0107 zasilanie a potem ju\u017c tylko rejestrowa\u0107.<\/p>\n\n Aby zrozumie\u0107 wynik takiego eksperymentu b\u0119dziemy potrzebowali jeszcze odrobiny wiedzy o tym, ile tlenu potrzebuj\u0105 bakterie aby funkcjonowa\u0107. Mowa tu oczywi\u015bcie o tlenowych bakteriach, kt\u00f3re wykorzystujemy do oczyszczania wody w akwariach. Mo\u017cna by pomy\u015ble\u0107, \u017ce im wi\u0119cej tlenu tym lepiej. Poniek\u0105d jest to prawda – jednak tylko do pewnego momentu, w kt\u00f3rym tlenu jest ju\u017c tak du\u017co, \u017ce wi\u0119cej nie potrzeba. Zwi\u0119kszanie natlenienia powy\u017cej tego poziomu nie powoduje ju\u017c, \u017ce bakterie dzia\u0142aj\u0105 wyra\u017anie sprawniej. Po prostu tlenu jest ju\u017c pod dostatkiem i bakterie pracuj\u0105 z maksymaln\u0105 wydajno\u015bci\u0105. Oczywi\u015bcie ten poziom tzw nasycenia jest r\u00f3\u017cny dla r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w. Mo\u017cna jednak przyj\u0105\u0107, \u017ce dla wi\u0119kszo\u015bci z nich wynosi on oko\u0142o 2 mg\/dm3<\/sup>.<\/p>\n\n Mo\u017ce si\u0119 to wyda\u0107 nisk\u0105 warto\u015bci\u0105 i rzeczywi\u015bcie tak\u0105 jest. Mikroorganizmy nie potrzebuj\u0105 a\u017c tak du\u017co tlenu jak organizmy wy\u017csze jakimi s\u0105 np. ryby. Kiedy st\u0119\u017cenie tlenu zaczyna spada\u0107 poni\u017cej tej warto\u015bci maleje r\u00f3wnie\u017c tempo prowadzonych przez nie proces\u00f3w metabolicznych. Obni\u017ca si\u0119 wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c skuteczno\u015b\u0107 oczyszczania wody i szybko\u015b\u0107 dalszego zu\u017cywania tlenu. W pewnym momencie rozpuszczonego gazu jest ju\u017c tak ma\u0142o, \u017ce aktywno\u015b\u0107 bakterii tlenowych praktycznie si\u0119 zatrzymuje. Jak wynika r\u00f3wnie\u017c z przeprowadzonego eksperymentu ta graniczna warto\u015b\u0107 wynosi oko\u0142o 0,5 mg\/dm3<\/sup>.<\/p>\n\n Mo\u017cna to pozna\u0107 po tym, \u017ce praktycznie ustaje dalsze zu\u017cycie tlenu i jego st\u0119\u017cenie pozostaje niemal sta\u0142e na poziomie w\u0142a\u015bnie oko\u0142o 0,5 mg\/dm3<\/sup>. W eksperymencie chodzi\u0142o o to aby sprawdzi\u0107 po jakim czasie od wy\u0142\u0105czenia filtra st\u0119\u017cenie tlenu w jego wn\u0119trzu osi\u0105gnie najpierw pierwszy z prog\u00f3w, przy kt\u00f3rym tlenowe procesy mikrobiologiczne zaczynaj\u0105 spowalnia\u0107, a nast\u0119pnie poziom krytycznie niski, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 niebezpieczny dla bakterii. Dla bezpiecze\u0144stwa przyj\u0119li\u015bmy jednak pewien margines i poziom krytyczny wynosi 1 mg\/dm3<\/sup>. Tyle niezb\u0119dnej teorii. No to przejd\u017amy do praktyki.<\/p>\n\n Do eksperymentu wykorzystali\u015bmy dzia\u0142aj\u0105ce ju\u017c od ponad roku akwarium o pojemno\u015bci 300l, w kt\u00f3rym filtracja oparta jest o dwa filtry kube\u0142kowe wype\u0142nione mieszanin\u0105 ceramiki r\u00f3\u017cnych producent\u00f3w. Nie bez znaczenia jest fakt, \u017ce filtry nie by\u0142y czyszczone od kilku miesi\u0119cy.\u00a0 Zbiornik to typowe akwarium ro\u015blinne z silnym o\u015bwietleniem, nawo\u017cone dwutlenkiem w\u0119gla, co sprzyja intensywnej fotosyntezie. Z wcze\u015bniejszych eksperyment\u00f3w z wykorzystaniem tlenomierza wiedzieli\u015bmy, \u017ce natlenienie w nim zmienia si\u0119 w ci\u0105gu doby w do\u015b\u0107 szerokim zakresie od oko\u0142o 5 mg\/dm3<\/sup> do blisko 9 mg\/dm3<\/sup>, co jest odzwierciedleniem intensywno\u015bci fotosyntezy zale\u017cnej od cyklu o\u015bwietlenia akwarium.<\/p>\n <\/p>\n Specjalnie przygotowany filtr, do wn\u0119trza kt\u00f3rego wprowadzili\u015bmy sond\u0119 tlenow\u0105. Przez otw\u00f3r wykonany w \u015bciance, wype\u0142nili\u015bmy ceramik\u0105 pobran\u0105 z filtra normalnie pracuj\u0105cego w tym akwarium. Nasz eksperymentalny uk\u0142ad jeszcze przez kilka dni nap\u0119dzany by\u0142 pomp\u0105 o wydajno\u015bci oko\u0142o 600 l\/h. Przy okazji mogli\u015bmy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce st\u0119\u017cenie tlenu we wn\u0119trzu filtra jest zazwyczaj o oko\u0142o 1 mg\/dm3<\/sup> ni\u017csze ni\u017c mierzone bezpo\u015brednio w akwarium. Tak wi\u0119c dobowe wahania natleniania wody we wn\u0119trzu filtra zmienia\u0142y si\u0119 od oko\u0142o 4 do 8 mg\/dm3<\/sup>. Oczywistym jest wi\u0119c, \u017ce nie bez znaczenia jest moment ewentualnej awarii zasilania. W zale\u017cno\u015bci od pory dnia pocz\u0105tkowe st\u0119\u017cenie tlenu w filtrze zmienia\u0142o si\u0119 o oko\u0142o 100%. Zdecydowali\u015bmy si\u0119 wi\u0119c na dwie wersje eksperymentu: zatrzymanie przep\u0142ywu w optymalnym momencie, kiedy woda jest maksymalnie natleniona, oraz wyci\u0105gni\u0119cie wtyczki o krytycznej porze doby, kiedy tlenu jest najmniej. Oczywi\u015bcie przed drugim pomiarem wymienili\u015bmy ceramik\u0119 na \u015bwie\u017co pobran\u0105 z wn\u0119trza ca\u0142y czas pracuj\u0105cego normalnie filtra.<\/p>\n\n W obu przypadkach bezpo\u015brednio po wy\u0142\u0105czeniu filtra nast\u0119powa\u0142o do\u015b\u0107 gwa\u0142towne obni\u017cenie st\u0119\u017cenia tlenu zwi\u0105zane zapewne z ustaniem dop\u0142ywu \u015bwie\u017cej, natlenionej wody. Jednak po kilku minutach sytuacja stabilizowa\u0142a si\u0119 i rozpoczyna\u0142a si\u0119 faza jednostajnego spadku natlenienia wody w tempie oko\u0142o 1 mg\/dm3<\/sup> na 2,5 godziny, kt\u00f3ra trwa\u0142a do momentu osi\u0105gni\u0119cia pierwszego progu 2 mg\/dm3<\/sup>. W pierwszym do\u015bwiadczeniu nast\u0105pi\u0142o to po r\u00f3wno 10 godzinach od wy\u0142\u0105czenia filtra za\u015b w drugim po 2 godzinach i 45 minutach. Osi\u0105gni\u0119cie krytycznego poziomu 1 mg\/dm3<\/sup> nast\u0105pi\u0142o w pierwszym przypadku po 12 godzinach i 45 minutach za\u015b w drugim po 5 godzinach i 20 minutach. Pierwszy z eksperyment\u00f3w rozszerzyli\u015bmy o dodatkowy element. Po ponad dobie od zatrzymania przep\u0142ywu wody, kiedy st\u0119\u017cenie tlenu by\u0142o ju\u017c stale poni\u017cej 0,5 mg\/dm3<\/sup> zdecydowali\u015bmy si\u0119 otworzy\u0107 filtr aby umo\u017cliwi\u0107 naturaln\u0105 wymian\u0119 gazow\u0105. Da\u0142o to do\u015b\u0107 szybko zauwa\u017calny rezultat. Ju\u017c po kilkunastu minutach st\u0119\u017cenie tlenu wzros\u0142o do oko\u0142o 2 mg\/dm3<\/sup>, po czym obni\u017cy\u0142o si\u0119 do oko\u0142o 1,5 mg\/dm3<\/sup>. By\u0107 mo\u017ce taki prosty manewr wystarczy\u0142 aby natlenienie wzros\u0142o do poziomu, kt\u00f3ry wywo\u0142a\u0142 ponown\u0105 aktywno\u015b\u0107 bakterii tlenowych i w efekcie wt\u00f3rne obni\u017cenie natlenienia.<\/p>\n\n Oczywi\u015bcie z jednostkowego eksperymentu nie nale\u017cy wyci\u0105ga\u0107 zbyt daleko id\u0105cych wniosk\u00f3w. Jednak bior\u0105c pod uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c powszechnie dost\u0119pn\u0105 wiedz\u0119 mo\u017cna pokusi\u0107 si\u0119 o podsumowanie. Eksperyment pokaza\u0142, \u017ce w akwariach, w kt\u00f3rych natlenienie wody oparte jest g\u0142\u00f3wnie o fotosyntez\u0119 du\u017ce znaczenie ma moment ewentualnej awarii zasilania. Wysokie natlenienie pod koniec dnia \u015bwietlnego zapewnia nawet kilkunastogodzinny zapas tlenu pozwalaj\u0105cy na przetrwanie filtra bez wi\u0119kszego uszczerbku. Nawet w przypadku awarii w najmniej korzystnym momencie obni\u017cenie st\u0119\u017cenia tlenu do niebezpiecznie niskiego poziomu zaj\u0119\u0142o kilka godzin. Oczywi\u015bcie czasy te w indywidualnych przypadkach mog\u0105 zale\u017ce\u0107 od wielu czynnik\u00f3w takich jak stopie\u0144 zanieczyszczenia wody, co z kolei zale\u017cy na przyk\u0142ad od ilo\u015bci obsady czy sposobu karmienia.<\/p>\n <\/p>\n Warto jednak zadba\u0107 o utrzymywanie sta\u0142ego, wysokiego natlenienia zbiornika, co zapewnia wi\u0119kszy margines w przypadku awarii. Niew\u0105tpliwie nie bez znaczenia jest te\u017c stopie\u0144 zabrudzenia filtra. Wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 zanieczyszcze\u0144 do roz\u0142o\u017cenia oznacza wi\u0119ksze i szybsze zu\u017cycie tlenu. Warto wi\u0119c dba\u0107 o regularne czyszczenie filtra. A je\u015bli ju\u017c zdarzy si\u0119 awaria i nie mamy alternatywnego \u017ar\u00f3d\u0142a zasilania to prosty zabieg, jakim jest otwarcie obudowy filtra, mo\u017ce wyd\u0142u\u017cy\u0107 czas \u201eprze\u017cycia\u201d filtra.<\/p>\n\n No w\u0142a\u015bnie – czy spadek st\u0119\u017cenia tlenu poni\u017cej krytycznego poziomu oznacza natychmiastow\u0105 \u015bmier\u0107 po\u017cytecznych bakterii tlenowych? Na pewno jest to graniczny poziom, poni\u017cej kt\u00f3rego stopniowo zaczn\u0105 si\u0119 aktywizowa\u0107 inne typy bakterii przystosowanych do \u017cycia w warunkach obni\u017conej dost\u0119pno\u015bci tlenu. Jednak bakterie tlenowe wykszta\u0142ci\u0142y mechanizmy obronne pozwalaj\u0105ce na przetrwanie przez jaki\u015b czas w niesprzyjaj\u0105cych warunkach. Na przyk\u0142ad niekt\u00f3re z nich wytwarzaj\u0105 formy przetrwalnikowe, z kt\u00f3rych rozwin\u0105 si\u0119 w pe\u0142ni sprawne mikroorganizmy po przywr\u00f3ceniu korzystnych warunk\u00f3w \u015brodowiskowych. Inne, tzw bakterie fakultatywne, wobec braku tlenu potrafi\u0105 \u201eprze\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119\u201d na inne procesy metaboliczne. Zaczynaj\u0105 wykorzystywa\u0107 dost\u0119pne azotany w miejsce deficytowego tlenu. Wydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce nawet nast\u0119puj\u0105cy po pewnym czasie od wy\u0142\u0105czenia filtra spadek st\u0119\u017cenia tlenu do krytycznego poziomu nie musi oznacza\u0107 natychmiastowej \u015bmierci filtra. Cho\u0107 niew\u0105tpliwie jest to moment graniczny, w kt\u00f3rym powstaj\u0105 warunki, kt\u00f3re z czasem doprowadz\u0105 do katastrofy.<\/p>\n <\/p>\n Artyku\u0142 powsta\u0142 dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z kana\u0142em Podwodne \u015awiaty Aqua Test. Ca\u0142o\u015b\u0107 eksperymentu mo\u017cecie obejrze\u0107 na ich kanale Podwodne \u015awiaty Aqua Test<\/a><\/strong><\/p>\n\n
<\/a><\/figure>\n\nJak zadba\u0107 o akwarium podczas braku pr\u0105du?<\/h2>\n\n
Awaria pr\u0105du a akwarium \u2013 jak filtry kube\u0142kowe reaguj\u0105 na brak zasilania?<\/h2>\n\n
Filtr kube\u0142kowy w akwarium \u2013 co dzieje si\u0119 podczas przerwy w przep\u0142ywie wody?<\/h2>\n\n
Jak d\u0142ugo filtr kube\u0142kowy wytrzyma bez pr\u0105du? Kluczowe pytania<\/h2>\n\n
Eksperyment: wp\u0142yw wy\u0142\u0105czenia pr\u0105du na filtry w akwarium \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/h2>\n\n
<\/p>\n\n
Dlaczego tlen w filtrze biologicznym jest tak wa\u017cny?<\/h2>\n\n
Przebieg eksperymentu: jak zbadali\u015bmy wp\u0142yw przerwy w pracy filtra?<\/h2>\n\n
Jakie s\u0105 wyniki badania \u2013 czas, w kt\u00f3rym filtr traci tlen?<\/h2>\n\n
<\/p>\n\n<\/figure>\n\n
<\/figure>\n\n
Czy otwarcie filtra mo\u017ce pom\u00f3c podczas awarii pr\u0105du?<\/h2>\n\n
Co robi\u0107 w razie awarii pr\u0105du w akwarium? Praktyczne porady<\/h2>\n\n
<\/figure>\n\n
Czy filtr biologiczny prze\u017cyje brak tlenu? \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/h2>\n\n