
Od pomysłu do produktu – historia odpieniacza białek Aquaforest All-in Skim 150 #
Autorem tej historii jest dr inż. Przemysław Pol z Instytutu Zootechniki – Państwowego Instytutu Badawczego w Krakowie, współtwórca odpieniacza Aquaforest All-in Skim 150. W swojej opowieści przybliża, jak codzienne problemy związane z prowadzeniem akwarium morskiego stały się inspiracją do stworzenia nowego urządzenia. To historia pełna domowych eksperymentów, prób i poszukiwania rozwiązań, które ostatecznie doprowadziły do powstania odpieniacza wykorzystywanego dziś w tysiącach akwariów na całym świecie.
Skąd wziął się pomysł na odpieniacz białek AF All-in Skim 150? #
Jak to mówią, potrzeba jest matką wynalazków. W moim przypadku pomysł na stworzenie własnego odpieniacza pojawił się w 2019 roku i wynikał z codziennych problemów związanych z prowadzeniem akwarium morskiego. Miałem wówczas zbiornik o wymiarach 90 × 60 × 53 cm, ustawiony na szafce z jedną niewielką komorą. Było to największe akwarium, na jakie mogłem sobie pozwolić w moim niewielkim mieszkaniu. Akwarium znajdowało się w aneksie kuchennym, co wiązało się z pewnymi trudnościami. Bliskość kuchni, zapachy powstające podczas gotowania oraz fakt, że domownicy spędzali w tym pomieszczeniu większość czasu, utrudniały utrzymanie stabilnego pH wody. Szczególnie problematyczne były nocne spadki pH, które w moim akwarium były znacznie większe niż w większości zbiorników morskich o podobnych rozmiarach.
Problemy z odczynem wody i nieprzyjemnym zapachem #
Wahania pH nie były jednak moim jedynym zmartwieniem. Kolejnym problemem był nieprzyjemny zapach wydobywający się z kubka odpieniacza. Moja córeczka miała wtedy zaledwie kilkanaście miesięcy, dlatego szczególnie zależało mi na wyeliminowaniu tego zapachu z pomieszczenia, w którym spędzaliśmy tak dużo czasu.

Pierwsze modyfikacje odpieniacza – początki pracy nad systemem filtracji #
Postanowiłem więc poszukać własnego rozwiązania. Korzystałem wówczas z odpieniacza innej marki, który do dziś uważam za znakomite urządzenie. Chciałem jednak zmodyfikować jego konstrukcję, aby wyeliminować problem nieprzyjemnego zapachu. W tym celu kupiłem zakręcane pojemniki polipropylenowe o pojemności 125 ml, podobne do tych wykorzystywanych w laboratoriach do pobierania próbek. W dnie każdego pojemnika wykonywałem otwór, w którym mocowałem złączkę stosowaną w filtrach RO, natomiast w pokrywie wierciłem dziesięć otworów o średnicy 6 mm. W pokrywie odpieniacza przygotowałem odpowiedni gwint, umożliwiający zamontowanie złączki. Wewnątrz pojemników umieszczałem porowatą gąbkę oraz 80 ml węgla aktywnego. Początkowo zastosowałem dwa takie pojemniki, jednak szybko zdecydowałem się dołożyć kolejne dwa. Efekt był bardzo zadowalający – nieprzyjemny zapach wydobywający się z odpieniacza niemal całkowicie zniknął. Pozostał jednak problem niskiego pH i jego znacznych wahań w ciągu doby. Dodatkowym utrudnieniem była ograniczona przestrzeń w szafce pod akwarium. Ponad 80% jej powierzchni zajmował sump, a pozostałe miejsce było przeznaczone na płyny. Próbowałem stosować dostępne na rynku filtry pochłaniające dwutlenek węgla od kilku renomowanych producentów. Choć były to bardzo dobre urządzenia, żadne z nich nie mieściło się w mojej szafce, nawet po ustawieniu w pozycji poziomej.
Pierwsze eksperymenty z pochłanianiem CO2 #
Zacząłem więc eksperymentować z własnymi rozwiązaniami. Początkowo umieszczałem złoże pochłaniające CO2 bezpośrednio w tłumiku odpieniacza. Rozwiązanie działało, jednak jego skuteczność utrzymywała się zaledwie przez jeden lub dwa dni. Postanowiłem więc wykonać z rury plexi nieco wyższy pojemnik o tej samej średnicy. Dzięki temu udało mi się wydłużyć czas działania złoża o kolejne dwa dni. Prawdziwy przełom nastąpił, gdy odkryłem, że złoże pochłaniające CO2 działa znacznie wydajniej w kontakcie z wilgotnym powietrzem. Usunąłem jeden z pojemników z węglem aktywnym, a otwór w pokrywie połączyłem bezpośrednio z pojemnikiem zawierającym złoże pochłaniające CO2. Efekt był zaskakujący – żywotność złoża wydłużyła się z 3–4 dni do niemal dwóch tygodni. Zachęcony tym rezultatem postanowiłem rozbudować konstrukcję. Wykonałem dwie nowe komory o średnicy 150 mm i wysokości 30 mm każda, połączone jedna nad drugą. W pierwszej umieściłem porowatą gąbkę oraz 300 ml węgla aktywnego, a w drugiej gąbkę i 300 ml złoża pochłaniającego CO2. To rozwiązanie okazało się strzałem w dziesiątkę. Nieprzyjemny zapach z kubka odpieniacza praktycznie zniknął, a pH wody wyraźnie wzrosło. Dzięki pracy w wilgotnym środowisku 300 ml złoża wystarczało już na ponad miesiąc, a nocne spadki pH stały się znacznie mniejsze. Nie był to jednak koniec moich eksperymentów. Chcąc jeszcze bardziej ograniczyć dobowe wahania pH, połączyłem jeden z otworów pojemnika ze złożem pochłaniającym CO2 bezpośrednio z pompą odpieniacza. Pozwoliło to dodatkowo zmniejszyć spadki odczynu wody w ciągu doby. Właśnie wtedy, dzięki kolejnym próbom, modyfikacjom i poszukiwaniu skuteczniejszych rozwiązań, narodził się pomysł stworzenia zupełnie nowego odpieniacza od podstaw. Tak domowe eksperymenty akwarysty, który był jednocześnie sfrustrowanym rodzicem i inżynierem, stały się początkiem projektu Aquaforest All-in-Skim.

Jak powstawał AF All-in-Skim 150? Od papierowego prototypu do pierwszej prezentacji #
Pierwsze szkice nowego odpieniacza powstały w marcu 2022 roku. Ponieważ modelarstwo również należy do moich zainteresowań, postanowiłem wykonać pierwszy prototyp z papieru, w skali 1:4. Był to początek długiego procesu dopracowywania koncepcji, który trwał ponad półtora roku. Dopiero 12 listopada 2023 roku zdecydowałem się przedstawić swój pomysł w Aquaforest. Muszę jednak przyznać, że początkowo projekt nie wzbudził większego zainteresowania.
Pierwsze fizyczne prototypy odpieniacza All-in-Skim #
Nie zamierzałem jednak rezygnować z dalszych prac. Jeszcze w grudniu 2023 roku zleciłem wykonanie pierwszych fizycznych prototypów, uwzględniając przy tym własne uwagi dotyczące konstrukcji, między innymi łatwości łączenia i sklejania poszczególnych elementów. Powstały dwa prototypy o różnych średnicach – 140 mm i 160 mm. Każdy z nich został wyposażony w pompę o innej mocy, co pozwalało sprawdzić różne warianty działania urządzenia. Obie konstrukcje znacznie różniły się od dzisiejszego Aquaforest All-in Skim 150. Początkowo odpieniacz miał odkręcany kubek na pianę, który później, ze względu na koszty produkcji, zastąpiono kubkiem zdejmowanym. Filtr z węglem aktywnym był również węższy od kubka, ponieważ na tym etapie nie miałem jeszcze opracowanego rozwiązania pozwalającego na umieszczenie zaworu pływakowego, który automatycznie wyłącza pompę po zapełnieniu kubka. Pierwsze prototypy wyposażone były także tylko w jeden filtr pochłaniający CO2 oraz pojedyncze złącze Venturiego. Dość szybko zdecydowałem się dodać drugi filtr CO2, jednak przez dłuższy czas oba filtry były połączone za pomocą trójnika z jednym wspólnym złączem Venturiego. Dodatkowym ograniczeniem było ich ustawienie – znajdowały się bezpośrednio obok siebie, bez możliwości niezależnego rozmieszczenia. Właśnie w takiej formie zaprezentowałem odpieniacz w siedzibie Aquaforest w czerwcu 2024 roku.
Testy laboratoryjne odpieniacza All-in Skim – tysiące godzin prób #
Prezentacja prototypu była dopiero początkiem dalszych prac nad udoskonaleniem odpieniacza. Przez kolejne miesiące prowadziłem szczegółowe testy w warunkach zbliżonych do laboratoryjnych, sprawdzając niemal każdy element konstrukcji, w tym wielkość i średnicę poszczególnych komór. Podczas testów mierzyłem ilość zasysanego powietrza oraz jego stosunek do ilości zasysanej wody. Analizowałem również poziom hałasu, stopień nasycenia wody powietrzem w komorze reakcyjnej oraz w akwarium testowym. Zależało mi na dokładnym poznaniu parametrów pracy urządzenia i sprawdzeniu, jak poszczególne rozwiązania konstrukcyjne wpływają na jego działanie. Testowałem także zachowanie pompy w różnych warunkach, między innymi przy napięciu sięgającym 250 V, aby określić granice jej prawidłowej pracy i sprawdzić, w jakich sytuacjach może przestać działać. Chciałem jak najlepiej poznać każdy aspekt funkcjonowania odpieniacza, dlatego poświęciłem tak wiele czasu na pomiary i eksperymenty. Zebrane podczas nich doświadczenia pozwoliły mi również przygotować szczegółową instrukcję obsługi, uwzględniającą różne aspekty użytkowania urządzenia.

Od prototypu do produkcji – kluczowe rozwiązania konstrukcyjne Aquaforest All-in-Skim #
Kiedy projekt zaczął wzbudzać większe zainteresowanie, pojawiły się kolejne pomysły na udoskonalenie konstrukcji. Jedną z ważniejszych sugestii przedstawił założyciel Aquaforest, który powiedział mi wprost: „Przemek, pomysł super, ale musimy oddzielić pojemnik na absorbery CO2 i dać możliwość ich dowolnego umieszczenia”. Była to bardzo cenna uwaga, która wpłynęła na dalszy rozwój projektu. Dzięki tej zmianie użytkownicy All-in Skim mogą dziś swobodnie rozmieszczać pojemniki ze złożem pochłaniającym CO2, dostosowując ich ustawienie do przestrzeni dostępnej wokół akwarium.
Projekt podwójnego złącza Venturiego #
Od początku uważałem, że zastosowanie dyfuzora nad pompą nie poprawia wydajności odpieniacza, a wręcz może ją ograniczać. W trakcie dalszych prac pojawiła się również sugestia, aby zmodyfikować konstrukcję pojemnika w taki sposób, by można było umieszczać w nim różne złoża filtracyjne. Kolejnym wyzwaniem było zaprojektowanie od podstaw podwójnego złącza Venturiego. Choć na pierwszy rzut oka jest to niewielki i stosunkowo prosty element, jego odpowiednie zaprojektowanie okazało się znacznie trudniejsze, niż początkowo zakładałem. Kluczowe znaczenie miały proporcje otworów doprowadzających wodę i powietrze. Zbyt duży otwór wodny w stosunku do powietrznego ograniczał ilość wytwarzanej piany. Z kolei zbyt mały zwiększał ilość zasysanego powietrza, ale jednocześnie nadmiernie obciążał pompę, co mogło prowadzić nawet do jej wyłączenia. Aby znaleźć optymalne rozwiązanie, zaprojektowałem i przetestowałem łącznie 31 różnych wersji złączy Venturiego, wyposażonych w jedno, dwa, a nawet trzy przyłącza wody. Testy przeprowadzałem nie tylko z pompami Aquaforest, ale również z urządzeniami wielu uznanych producentów akwarystycznych z Europy i Azji. Chciałem sprawdzić, jak poszczególne konstrukcje wpływają na wydajność różnych pomp i całych układów odpieniających. Wyniki były zaskakujące. Okazało się, że nawet tak niewielki element jak złącze Venturiego może znacząco zmienić charakterystykę pracy pompy, a tym samym wydajność całego odpieniacza. Ostatecznie opracowane rozwiązanie złącza Venturiego z dwoma lub większą liczbą przyłączy zostało zgłoszone do ochrony patentowej.

Specyfikacja techniczna AF All-in Skim 150 – rzeczywista wydajność odpieniacza białek #
Jednym z ważniejszych założeń podczas opracowywania All-in Skim było przygotowanie rzetelnej specyfikacji technicznej, która przedstawiałaby rzeczywiste parametry pracy urządzenia. Niestety, nie zawsze jest to standardem w branży akwarystycznej. Niektórzy producenci deklarują, że pompa o mocy 25 W zasysa od 700 do nawet 1200 l/h powietrza, podczas gdy rzeczywiste pomiary często wskazują wartości w zakresie 300–550 l/h. Zdarza się również, że pompa, której przypisuje się pobór mocy 25 W, przy deklarowanym przepływie powietrza w praktyce pobiera nawet 38 W. Dlatego w przypadku All-in Skim postanowiłem podawać parametry potwierdzone rzeczywistymi pomiarami. W specyfikacji uwzględniłem zarówno pobór mocy przy różnych ustawieniach kontrolera, jak i faktyczną ilość zasysanego powietrza. Przy maksymalnej mocy odpieniacz zasysa 650 l/h powietrza. Co istotne, pomiar ten został wykonany przy całkowicie wypełnionych złożem filtrach Air Scrubber, czyli w warunkach odpowiadających normalnej pracy urządzenia. Choć wartość ta jest niższa od parametrów deklarowanych przez niektórych konkurencyjnych producentów, odzwierciedla rzeczywistą wydajność odpieniacza. Zależało mi również na ułatwieniu użytkownikom prawidłowej regulacji urządzenia. Dlatego na rurce wskazującej poziom wody w komorze reakcyjnej umieściłem podziałkę, która pozwala precyzyjniej ustawić odpieniacz.
Wydajność odpieniacza białek a rzeczywista ilość zasysanego powietrza #
Warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden szczegół. All-in Skim zasysa najwięcej powietrza spośród odpieniaczy o poborze mocy do 25 W, jednak nie zawsze jest to widoczne na pierwszy rzut oka. Wiele konkurencyjnych modeli ma komorę reakcyjną zwężającą się ku górze. Taki kształt optycznie zagęszcza pianę, przez co może sprawiać wrażenie, że urządzenie wytwarza jej więcej. W rzeczywistości sam kształt komory nie zwiększa ilości zasysanego powietrza. All-in Skim ma prostą komorę reakcyjną, dlatego nie występuje w nim ten efekt wizualny. Choć ilość piany może wydawać się mniejsza niż w niektórych konkurencyjnych modelach, rzeczywiste parametry pracy potwierdzają wysoką wydajność urządzenia. Na koniec chciałbym podkreślić, że sukces All-in Skim nie jest zasługą jednej osoby. Ogromny wkład w powstanie tego odpieniacza wnieśli ludzie z Aquaforest: Damian, Seweryn, Rafał, Nina, Dominika, Tadeusz, Klaudiusz, Krzysiek oraz wiele innych osób. Każdy z nich dołożył swoją cegiełkę do rozwoju projektu. Bez ich zaangażowania i wspólnej pracy All-in Skim nigdy nie trafiłby na sklepowe półki.

Historia Aquaforest All-in Skim 150 – od domowego pomysłu do gotowego produktu #
Historia Aquaforest All-in Skim 150 pokazuje, jak z pozornie prostego problemu może narodzić się zupełnie nowe rozwiązanie. Wszystko zaczęło się od domowych eksperymentów z niewielkimi pojemnikami, węglem aktywnym i złożem pochłaniającym CO2. Z czasem pomysł przerodził się w znacznie większy projekt, który wymagał wielu miesięcy pracy, kolejnych prototypów i szczegółowych testów. Droga do gotowego produktu prowadziła przez papierowe modele, liczne modyfikacje konstrukcji, 31 wersji złącza Venturiego oraz zgłoszenie patentowe. Każdy z tych etapów pozwalał udoskonalać urządzenie, które ostatecznie trafiło na rynek jako Aquaforest All-in Skim 150.
Sukces Aquaforest All-in Skim 150 #
Dziś możemy z dumą powiedzieć, że sprzedaliśmy już milion egzemplarzy AF All-in-Skim 150. Produkt ten wprowadził istotne zmiany na rynku odpieniaczy białek, łącząc rzetelną i przejrzystą specyfikację techniczną z rozwiązaniami odpowiadającymi na rzeczywiste potrzeby akwarystów morskich. Dla mnie osobiście jest to ogromna satysfakcja i potwierdzenie, że warto było poświęcić temu projektowi lata pracy, niezliczone godziny testów i wiele nieudanych prób. Wszystkie te doświadczenia doprowadziły do powstania urządzenia, którego historia zaczęła się od potrzeby rozwiązania problemów we własnym akwarium.